शब्द समानार्थी व्याख्या
कोबीफ्लॉवर पु. कोबीच्या वर्गातील एक भाजी.
कोबेणे अक्रि. कोंब येणे; अंकुर फुटणे. (राजा. गो.) पहा : कोंबणे
कोबेवणे अक्रि. कोंब येणे; अंकुर फुटणे. (राजा. गो.) पहा : कोंबणे
कोम स्त्री. १. स्त्रियांच्या नावापुढे अमक्याची पत्नी असे दाखविण्याकरिता हा शब्द योजतात. २. जात. [फा. कोम् = जात, कुटुंब]
कोमजणे अक्रि. सुकणे; वाळणे (फूल); झडणे; अशक्त, क्षीण होणे.
कोमेजणे अक्रि. सुकणे; वाळणे (फूल); झडणे; अशक्त, क्षीण होणे.
कोमट   पहा : कोंबट
कोमटा पु. खाऱ्या पाण्यातील एक मासा : ‘फुटलेल्या बांधाचे दुःख विसरून तो कोमटा घेऊन घराकडे धावला.’ - इंधन २५.
कोमटी पु. १. कर्नाटकातील वैश्य जात व त्या जातीतील माणूस; व्यापार उदीम करणारी एक जात. २. (ल.) सोवळे-ओवळे नसणारा; अधार्मिक; नास्तिक. [क.]
कोमणे   पहा : कोमजणे : ‘कोमुन जातां तरी मला तूं फेंकून दिधलें असतें ।’ - टिक ३९; ‘म्हणोनी कृपा आकळिला । दिसतसे अति कोमाइला ।’ - ज्ञा २·४. [सं. कु + म्लान]
कोमाईणे   पहा : कोमजणे : ‘कोमुन जातां तरी मला तूं फेंकून दिधलें असतें ।’ - टिक ३९; ‘म्हणोनी कृपा आकळिला । दिसतसे अति कोमाइला ।’ - ज्ञा २·४. [सं. कु + म्लान]
कोमायणे   पहा : कोमजणे : ‘कोमुन जातां तरी मला तूं फेंकून दिधलें असतें ।’ - टिक ३९; ‘म्हणोनी कृपा आकळिला । दिसतसे अति कोमाइला ।’ - ज्ञा २·४. [सं. कु + म्लान]
कोमल वि. १. मृदू; सुकुमार; नाजूक; सुंदर. २. गरीब; सौम्य; हळव्या मनाचा. ३. मधुर; रमणीय, प्रसादयुक्त. (शब्द, नाव, आवाज) : ‘सकोमल सरिसे ।’ - राज्ञा ६·१८३. ४. अपरिपक्व (ज्ञान). ५. बेअक्कल. [सं.]
कोमळ वि. १. मृदू; सुकुमार; नाजूक; सुंदर. २. गरीब; सौम्य; हळव्या मनाचा. ३. मधुर; रमणीय, प्रसादयुक्त. (शब्द, नाव, आवाज) : ‘सकोमल सरिसे ।’ - राज्ञा ६·१८३. ४. अपरिपक्व (ज्ञान). ५. बेअक्कल. [सं.]
कोमलणे अक्रि. १. कोमणे; कोमाइणे; सुकणे; निस्तेज होणे : ‘ब्रह्मादिसुखें कोमाये ।’ - भाए १७५. २. द्रवणे; सद्गदित होणे : ‘माझें तोंड उतरलेले पाहून हा फारच कोमावला.’ - बाळ २·१८. ३. कमी होणे; ओसरणे : ‘कॉलेजमध्ये गेल्यावर त्याला अर्धांगवायु झाला आणि त्याची सर्व महत्त्वाकांक्षा कोमेजून गेली.’ - स्मरण ४०. [सं. कोमल]
कोमायणे अक्रि. १. कोमणे; कोमाइणे; सुकणे; निस्तेज होणे : ‘ब्रह्मादिसुखें कोमाये ।’ - भाए १७५. २. द्रवणे; सद्गदित होणे : ‘माझें तोंड उतरलेले पाहून हा फारच कोमावला.’ - बाळ २·१८. ३. कमी होणे; ओसरणे : ‘कॉलेजमध्ये गेल्यावर त्याला अर्धांगवायु झाला आणि त्याची सर्व महत्त्वाकांक्षा कोमेजून गेली.’ - स्मरण ४०. [सं. कोमल]
कोमावणे अक्रि. १. कोमणे; कोमाइणे; सुकणे; निस्तेज होणे : ‘ब्रह्मादिसुखें कोमाये ।’ - भाए १७५. २. द्रवणे; सद्गदित होणे : ‘माझें तोंड उतरलेले पाहून हा फारच कोमावला.’ - बाळ २·१८. ३. कमी होणे; ओसरणे : ‘कॉलेजमध्ये गेल्यावर त्याला अर्धांगवायु झाला आणि त्याची सर्व महत्त्वाकांक्षा कोमेजून गेली.’ - स्मरण ४०. [सं. कोमल]
कोमेजणे अक्रि. १. कोमणे; कोमाइणे; सुकणे; निस्तेज होणे : ‘ब्रह्मादिसुखें कोमाये ।’ - भाए १७५. २. द्रवणे; सद्गदित होणे : ‘माझें तोंड उतरलेले पाहून हा फारच कोमावला.’ - बाळ २·१८. ३. कमी होणे; ओसरणे : ‘कॉलेजमध्ये गेल्यावर त्याला अर्धांगवायु झाला आणि त्याची सर्व महत्त्वाकांक्षा कोमेजून गेली.’ - स्मरण ४०. [सं. कोमल]
कोमलभाव पु. वत्सलभाव; मृदुभाव.
कोमलस्वर पु. (संगीत) शुद्ध स्वरांपेक्षा ध्वनीने नीच स्वर. हल्लीच्या संगीत पद्धतीत कोमल स्वर पाच मानतात. (कोमल) ऋषभ, गांधार, मध्यम, धैवत, निषाद.
कोमलॉ पु. कोंबडा. (गो.)
कोमळ पु. आरंभीच्या अवस्थेतील साधक : ‘की द्रिढावया कोमळाची स्वस्तताः देवें बोधशक्ति पाठविली मज पांता :’ - मूप्र ११६.
कोमाइणे अक्रि. सुकणे, कोमेजणे : ‘जेवी कर्दळी कोमाती चंडवातें ।’ - जांस्व २५४. पहा : कोमणे
कोमाणे अक्रि. सुकणे, कोमेजणे : ‘जेवी कर्दळी कोमाती चंडवातें ।’ - जांस्व २५४. पहा : कोमणे
कोमार न. १. तरुणपण; कौमार्य. २. उत्साह; हौस. [सं. कौमार्य] (वा.) कोमार काडप - हौस उत्पन्न करणे (गो.) कोमार काढणे - कोणत्याही गोष्टीला प्रवृत्त होणे. (कु.)