शब्द समानार्थी व्याख्या
कृषिजीवी वि. पु. शेतकरी; कुणबी; शेत कसणारा : ‘नाना कृषीवळु आपुलें । पांघुरवी पेरिलें ।’ - ज्ञा १३·२०७. [सं.]
कृषीवल वि. पु. शेतकरी; कुणबी; शेत कसणारा : ‘नाना कृषीवळु आपुलें । पांघुरवी पेरिलें ।’ - ज्ञा १३·२०७. [सं.]
कृषीवळ वि. पु. शेतकरी; कुणबी; शेत कसणारा : ‘नाना कृषीवळु आपुलें । पांघुरवी पेरिलें ।’ - ज्ञा १३·२०७. [सं.]
कृषकशास्त्र न. वनस्पतींची लागवड, जोपासना, संग्रह, पशूंची निपज व त्यांची वाढ, त्यांचा उपयोग इ. विषयांचे विवेचन करणारे शास्त्र; शेतकीचे शास्त्र.
कृषि स्त्री. शेती; शेतकी; शेतकाम : ‘किंबहुना कृषी जिणे’। - ज्ञा १८·८८१. [सं. कृष्]
कृषी स्त्री. शेती; शेतकी; शेतकाम : ‘किंबहुना कृषी जिणे’। - ज्ञा १८·८८१. [सं. कृष्]
कृषिकक्रांती   (कृषी) शेत जमिनीची प्रत सुधारणे, जमिनीचे समाजाभिमुख रीतीने केलेले वाटप, सुधारित तंत्रज्ञान, संकरित बी-बियाणे, पर्यावरणानुरूप पिकांची निवड यांसारख्या बदलांमुळे होणारी कृषिउत्पादनातील प्रचंड वाढ.
कृषिकर्म न. शेतनांगरणी; नांगरट; जमीन कसणे. [सं.]
कृषिवर्त पु. पोर्तुगीज पूर्वकालीन सरकारला ग्रामसंस्थांकडून मिळणारा कर. (गो.) [सं.]
कृषिविभाग पु. (कृषि.) हवामान, पिके, जमिनीचा कस इत्यादीबाबत समान स्थिती असलेला भूभाग.
कृषिशास्त्र न. शेतकी, पिकांची लागवड, पशुधन इ. चा अभ्यास करणारे व त्यांच्या विकासाचा विचार करणारे शास्त्र. [सं.]
कृष्ट वि. कडवी; क्रुद्ध; नाखूष.
कुष्ट वि. कडवी; क्रुद्ध; नाखूष.
कृष्ण वि. १. काळा; पाण्याने भरलेल्या मेघासारखा; सावळा. २. कपटी; दुष्ट. [सं.] (वा.) कृष्ण करणे – काळे करणे; तोंड फिरविणे; नाहीसे होणे. कृष्णवर्ण होणे - काळे होणे; एखादी वस्तू, मरणाने किंवा अन्य तऱ्हेने दृष्टिआड होणे. (एखाद्याचा अत्यंत तिरस्कार आला असता उपयोगात आणतात.)
कृष्णअनुशीतन न. (यंत्र) लोखंड ९००° से. पर्यंत तापवून हळू हळू थंड करणे. त्यामुळे त्याचा रंग काळसर बनतो.
कृष्णकनक पु. काळा धोत्रा. [सं.]
कृष्णकमळ न. एक वेल व त्यावरील फूल. हे निळसर रंगाचे असते.
कृष्णकारस्थान न. गुप्तपणाने केलेला दुष्टपणाचा कट.
कृष्णकावळा पु. सोनकावळा; ज्याची मान पांढरी असते असा कावळा. (श्रीकृष्णाने या कावळ्याच्या मानेला दही फासले अशी दंतकथा आहे यावरून.)
कृष्णकृत्य न. वाईट, कपटी, नीच, काळेबेरे कृत्य. [सं.]
कृष्णगुजरी स्त्री. लुगड्याची एक जात.
कृष्णग्रंथि स्त्री. सोडण्यास कठीण अशी गाठ (श्रीकृष्णाने गोकुळात एका गवळ्याच्या दाढीची आणि त्याच्या बायकोच्या वेणीची गाठ बांधली होती, त्यावरून.) [सं.]
कृष्णग्रंथी स्त्री. सोडण्यास कठीण अशी गाठ (श्रीकृष्णाने गोकुळात एका गवळ्याच्या दाढीची आणि त्याच्या बायकोच्या वेणीची गाठ बांधली होती, त्यावरून.) [सं.]
कृष्णतालू वि. ज्याची टाळू काळी आहे असा (घोडा). हे अशुभचिन्ह मानतात.
कृष्णटालू वि. ज्याची टाळू काळी आहे असा (घोडा). हे अशुभचिन्ह मानतात.